Zuidbroek

Menter Architectuur- en Tuinenroute gedeelte Zuidbroek (lengte ca 8 km)

Start bij het hoofdgebouw van het station, Stationsstraat 5 (type derde klasse. Middenrisaliet met afgeschuinde hoeken).
Rij de tegenover liggende Julianaweg in.
Op T-splitsing 
LA Klaas Woltjerweg inrijden.
Op dit kruispunt staat op nr. 41 een woonhuis in  Amsterdamse School stijl, bouwjaar 1930. Op de gevel de tekst ‘Simplex Sigillum Veri’ (Eenvoud is het kenmerk van het ware). Direct daarnaast op nr. 43 eveneens een woonhuis in Amsterdamse School stijl. Opvallende schoorsteen en dakconstructie. Klaas Woltjerweg westwaarts volgen. Huis nr. 37 is een voorbeeld van de Delftse School met wel uitzonderlijke versieringen in metselwerk onder de dakgoot en tussen de ramen. Verderop rechts inkijk Pijpstraat met eenvoudiger Delftse School woningbouw. (Vervolg Klaas Woltjerweg Op nr. 11 Amsterdamse School woning (1930) met rieten dak.(Cottage stijl). Fel kleurgebruik van kozijnen is ook kenmerkend. Daarnaast op nr. 9 Amsterdamse School woning met opvallende schoorsteen en deurpartij. Op nr. 4 kleine villa (1916) met een verborgen entree en kleine sierlijke erker. Aan einde van de straat
RA Spoorstraat in.
RD over de brug Kerkstraat volgen.
Op nr. 20 Amsterdamse School woning met veelkleurig metselwerk. Op nr. 42 een villa (1922) met ronde erker en balkon, complex dakpatroon in Amsterdamse School stijl.
RD bij rotonde, viaduct en bij tweede rotonde ook RD rijden.
Aan het einde van de Kerkstraat op nr. 92 rechts op de hoek dwarshuis met steil dak (1741), paars glas in de vensters, symmetrische classicistische deurpartij met bovenlicht met unieke houtgesneden levensboom in ovaal raam.
RA Heiligelaan in.
Langs deze straat gevarieerde bouw met veel dertiger jaren woningen, enkele Delftse School huizen en panden met veel kenmerken van de Amsterdamse School. Daarnaast meerdere kleine villa’s. 
Op nr. 4 pastorie in stijl Delftse School met sierelementen. Deze stijl is ook terug te vinden op nr. 26. Aan het einde van de Heiligelaan, links op de hoek, op nr. 97 op zandhoogte (1.7 m boven NAP) gelegen dwarshuis (rentenierswoning 1850) met koetshuis. Classicistische deurpartij met bovenlicht met bloemenvaas versiering. In 1982 na grote brand weer met originele materialen hersteld.
LA Uiterburen in.
Op nr. 3 krimphuisje uit 1915, versiering boven de ramen en wolfseind dak, lijstgoot met oren. Op nr. 11 krimphuis (1900), kenmerkend onderscheid kleur pannen woongedeelte en schuurgedeelte. 
Links in krimp voordeur, rechts ooit bedstee, nu voorraadkelder.
Vervolg de route, Op nr. 30 een krimphuis uit 1905. Rechts een dubbele krimp. Dicht aan de weg gebouwd, waardoor een grote achtertuin is ontstaan. De gevel is voorzien van speklagen en heeft een uitstekende lijstgoot. Glas-in-loodramen in de bovenramen met geschilderde gordijntjes.
Hier tegenover op nr. 27 een boerderij in chaletstijl (1882) met een groot dakoverstek en typische gesneden daklijsten. De balkondeuren zijn classicistisch. Boven in de gevel completeert een beeld van de god van de landbouw, Ceres, het geheel. 
Op nr. 39 een beeldbepalend voorhuis in Delftse Schoolstijl (1942), losse schuur in 1982 door brand verwoest. Alle elementen van de Delftse School: boerenvlecht, tuitschoorsteen, gemetselde dakgootondersteuning zijn aanwezig. Bij deze woning vindt u een mooie, romantische tuin met als specialiteit historische rozen, vaste planten, bomen en heesters. De tuin is op afspraak te bezichtigen. Op nr. 41 verscholen achter het groen een boerderij villa, stijl Amsterdamse School (1935), los naast de bijbehorende boerderij. Op nr. 47 een beeldbepalende villa (1915), kenmerkende asymmetrie en uitzicht naar alle kanten. Markant tuinhuisje. 


Eerste straat
LA Drostenlaan inrijden.
Rechts zicht op Oldambtster boerderij (1860) 
Opvallende voorgevel met drie rijen raampjes als teken van welvaart. Wapen boven in voorgevel, tuitschoorsteen. Dakpannen van het voorhuis contrasteren met die van de schuur.
Dit is het koppelpunt met de route Noordbroek.
Voor route Noordbroek RD 
Zuiderstraat volgen. Einde Zuiderstraat RD Hoofdstraat inrijden en na huisnummer 17 LA parkeerplaats bij steunpunt oprijden. Hier is het beginpunt van de route Noordbroek.
Drostenlaan verder inrijden. Nr. 5 is een krimphuis, karakteristiek gebouwd vlak langs de laan. Dakgoot reikt tot dicht bij de grond. Schuur was vroeger vier meter langer. Men kon door bescheiden landbouw en veeteelt in eigen behoefte voorzien.

Eerste straat
LA Nieuweweg inrijden. Steeds
RD rijden,
voorbij begraafplaats met fraai hekwerk in Amsterdamse School stijl.
De open driehoeken verwijzen naar de Art Deco. De tuin van de begraafplaats is ontworpen door de bekende Groninger tuinarchitect Vroom.

RD de Torenstraat inrijden.
Op nr. 10 een krimphuis met speklagen en sluitornamenten boven ramen.
Torenstraat uitrijden en
RD Kerkstraat inrijden.
Rechts valt de losstaande middeleeuwse Romaanse toren (Klokkentoren en gevangenis) op. Daarachter verscholen ligt de grote Romanogotische Petrus kruiskerk (1270). (Op het kerkhof staan oude, grillig gevormde beuken en prachtige glanslindes. Let ook op het lijkenhuisje.
Vervolg de Kerkstraat en passeer beide rotondes en het snelwegviaduct en ga RD de Kerkstraat vervolgen.

Direct rechts op nr. 63 het dwarshuis Huize Rustenbroek (1808). Tot 1966 lag er een vijvertje voor in de slingertuin. Vanaf 1947 jarenlang als Gereformeerde kerk gediend. Strak symmetrisch neoclassicistisch van opzet, daklijst met veel reliëf. Zwaar onderkelderd, monumentale deurpartij met smeedijzeren trap. Bovenlicht met kwaad kijkende leeuw op bladerbed. Op nr. 59 boerderij (1920) met monumentale villa in Overgangsarchitectuur.
Vervolg de Kerkstraat. Op nr. 57 bescheiden boerderij (1880) met asymmetrie in voorgevel, rondingen van de ramen. Op nr. 55 boerderij (1926) met een asymmetrisch villavormig voorhuis in Amsterdamse School stijl. 
Vlak vóór nr. 41a (neoclassicistisch dwarshuis)
RA Oude laan inrijden. Na krimphuis nr. 18
LA slaan. Tweemaal op viersprong
RD rijden. Na 20 meter op driesprong links aanhouden (Vledders oprijden). 
Na 50 m op viersprong
RD rijden.
In de bocht naar rechts ligt het voorhuis van een boerderij uit 1896, met classicistische kenmerken.
Einde weg
LA slaan. Na 20 m bij Winschoterdiep
LA Hier staan diverse statige dwarshuizen.
Op nr. 18 kleine villa in Overgangs-architectuur (vorm van samengestelde venster: Jugendstil).
RA over de brug, volg de Spoorstraat.
Op nr. 37 een Amsterdamse School huis met een wybervormig bovenraam en gemetselde boerenvlechtingen in de topgevel. Op nr. 41 een opvallend groot symmetrisch dwarspand (1880) met markante deurpartij, voormalig kantongerecht. 
Rechts diverse panden in dertiger jaren stijl, op de nrs. 36, 38 en 40 strakke vierkante variant Amsterdamse School huizen, waarvan veel subtiele 
elementen verloren zijn gegaan. Bij de eerste zijweg rechts hebt u zicht op een klassiek dwarshuis met fraai bovenlicht (Achter de wal 5).

Op dit punt is het koppelpunt met de route Muntendam.
Daarvoor moet u RA de dam over en direct LA via het viaduct onder het spoor door richting Muntendam rijden. Na huisnummer 19 RA de Dalleweg inslaan.
Route Zuidbroek vervolgen en bij spoorovergang 
LA Stationsstraat inrijden tot het oude gerestaureerde treinstation, waar het eindpunt van de route is.
Einde route Zuidbroek.

© 2011 MenterAroute | Realisatie Grafisch bedrijf de Bruin - Zuidbroek. m