Muntendam

(7) De plek: omgeving Muntendam:
TussenklappenCitaat uit 18e eeuwse beschrijving Nederland in vroeger tijd deel 23:
…Onder Zuidbroek behoort kerkelijk eene zeer groote buurt, de Muntendam… De veenen alhier meest kloosterveenen geweest zijnde, gissen wij, dat de naam oorsprongelijk geweest zij de Munnikendam
…Muntendam welke ten zuiden over de trekvaart begint en eerst eindigt tegen Veendam; jazelfs is dit laatste dorp geboren uit de vergraaving der hooge Muntendamster veenen.


(8) De plek: omgeving Gemeentehuis Muntendam:
GemeentehuisBij het gemeentehuis van Muntendam begint de Nieuweweg naar Tripscompagnie en Borgercompagnie, beide zijn veenkoloniën uit de zeventiende eeuw. Compagnieën waren turfgraverijen, een soort werkmaatschappijen van aandeelhouders en projectontwikkelaars . Bij de Tripscompagnie (1648) speelde de koopmansfamilie Trip met andere deelhebbers een rol. Er is een theorie dat zonder deze turf Holland geen gouden eeuw gekend zou hebben. In Tripscompagnie is ruim een eeuw later de turfhandel nog de voornaamste bron van inkomen. Terug naar de Nieuweweg. De naam Nieuweweg doet vermoeden dat er een oude weg geweest is. Op een gemeentekaart van 140 jaar geleden zie je dat op de plaats van de Nieuweweg de Tripscompagniesterlaan lag. Maar meer zuidelijk lag de Tolweg van Muntendam naar Tripscompagnie.
Die zoeken we op. Vanaf het gemeentehuis langs de Bovenweg , eerst door jaren vijftig en zestig nieuwbouw tot de rand van het dorp. Links ligt een behoorlijk grote boerderij harmonisch ingepast in groen en de nieuwbouw. Het vergt enig zoeken ,maar dan besluiten we een weggetje direct links van Bovenweg nummer 64 in te gaan. Het is niet meer dan een karrenspoor. Maar wel een romantische weg langs mooi begroeide bermen. Rechts zien we een vrij besloten landschap –de achterkant van een park en de nieuwe begraafplaats en de heemtuin. Links en vooruit zien we een open veenkoloniaal landschap. Achterons doemt de witte Billitonfabriek op als een schip aan de einder. Het karrenspoor wordt na een paar kilometer opeens een verharde keerplek. Ter wille van de landbouw. Hier kun je uitwijken naar Scholthuizen (Veendam). Maar het weggetje loopt door naar Tripscompagnie ,steeds begroeider en steeds minder begaanbaar. Het lijkt op een erf uit te komen. Zo ’n schending van de privacy moet toch maar niet en de weg voert terug . Nu via de zijweg Scholthuizen naar Tripscompagnie. Pal links van de boerderij no 59, tegenover een provisorisch verstevigd bruggetje, blijkt de Tolweg in Tripscompagnie uit te komen.
Maar de vraag drukt : is dit een openbare weg. Voor alle zekerheid neem ik het maar niet in de fietsroute op. Maar het is wel prachtig ! Een geheime toeristische tip ? De terugweg voert langs het dorpshuis Nooitgedacht en dan meteen links de Nieuweweg. Een begroeide weg met veel productiebossen en het parklandschap van de Heemtuin.

(9) De plek: omgeving Duurkenakker:
Duurkenakker1De overgang van het natuurgebied de Wiede naar Duurkenakker is abrupt. Een prozaïsche omgeving met beeldbepalers als rotondes , sloperijen ,containers. En toch ,en toch… Hier liep het Medemer diep en wachtte de beurtschipper op zijn klanten. Hier was het station en is afscheid genomen in de stationsrestauratie. (het pand met de veranda, dat op de driesprong staat). Hier stond tot 1932 het tolhuis Meeden Muntendam aan het begin van de Breedeweg bij de brug over het diep. En op de plek van de huidige bedrijven ,dus langs het voormalige diep was een fabriek. De aardappelmeelfabriek Hibernia. (Ierland).
Duurkenakker2De fabriek draaide van 1857 tot 1918. citaat: …de Amsterdammer J.A.Boon begint in 1840 een aardappelmeelfabriekje aan de Kerklaan in Muntendam. Door te dure machines ,gebrek aan vaarwater en aardappeldiefstal floreert zijn bedrijf niet, ondanks steun van Koning Willem II…. …In 1858 sticht de Belg Gustav Dutalis in Muntendam de Hibernia (oude naam voor Ierland) met geld van Egbert Duintjer (kastelein in Veendam). Tien jaar later is Dutalis failliet ,de Hibernia in handen van Scholten en Duintjer pleegt zelfmoord….
(W.A.Scholten was de grondlegger van een industrie imperium en voerde een liberaal monopolistisch beleid – het Veenkoloniaal Museum heeft een afdeling aan dit onderwerp gewijd).
Zie ook: Mijn allermooiste plekje.
Zie ook: Natuurstruinen langs de MenterAroute.
Lees ook: Volksverhalen.

© 2011 MenterAroute | Realisatie Grafisch bedrijf de Bruin - Zuidbroek. m